مانند آنكه گفته شود : « هر آبى پاك است » . بنابر اين ، قضية حقيقي هر فردى را كه وجود آن ممكن باشد دربرمىگيرد ؛ هرچند در آينده نيز وجود پيدا نكند . 1 از آن در أصول فقه سخن گفته‌اند . قضايايى كه بر احكام شرعي دلالت دارند ، از قضاياى حقيقي به شمار مىروند ، نه از قضاياى خارجي . 2 قضيهء خارجي - - ) قضية في واقعة قضيهء شخصي - - ) قضية في واقعة قضيَّةٌ في واقعة قضيَّةٌ في واقعةٍ : حكمي جزئي در رخدادى خاص . هرگاه در واقعه‌اى خاص ، حكمي خاص وجزئي وارد شود ؛ به گونه‌اى كه نسبت به رخدادهاى مشابه آن ، شمول وعموميتى نداشته باشد ، در اصطلاح گفته مىشود : « قضيةٌ في واقعةٍ » ؛ يعنى اين حكم به اقتضاى اين واقعه صادر شده است واختصاص به آن دارد ؛ از اين رو ، حكم كلى از آن به دست نمىآيد ، مانند حكم صادر شده دربارهء چهار نفرى كه شراب نوشيدند وپس از مست شدن ، با يكديگر به نزاع پرداختند كه منجر به كشته شدن دو نفر ومجروح شدن دو نفر ديگر گرديد . حضرت علي عليه السّلام - بنابر روايتي - حكم كرد به ثبوت دية كشته شدگان بر مجروحان ، بعد از كم كردن دية جراحت ايشان از آن ، وبنابر روايتي ديگر ، ديهء مقتولان را بر چهار قبيلهء ايشان توزيع كرد وديهء مجروحان را از ديهء كشته شدگان گرفت . فقها اين حكم را حكمي ويژه در رخدادى خاص دانسته وآن را به موارد مشابه تعميم نداده‌اند . 1 قطا - - ) سنگ خوار قطار - - ) وسيلهء نقليه قَطّاع - - ) قطع قُطّاع الطريق - - ) راهزن

--> ( 1 ) . المنطق ( مظفر ) / 165 - 167 ( 2 ) . مصباح الهدى 8 / 199 ؛ أجود التقريرات 4 / 218 ؛ منتهى الأصول 1 / 164 . ( 1 ) . العناوين 1 / 28 ؛ المختصر النافع 2 / 297 ) .